منها
زمان تقریبی مطالعه :

-

دقیقه

خواب پریشی | کارهای عجیب خواب!

خاطرم است چند سال پیش یک دوست عزیز و محترمی وقتی در کنار همسرش در خواب عمیقی بود، ناگهان دستانش را دور گلوی او گذاشته بود و او را به قصد کشت خفه می‌کرد. خانم که زورش نمی‌رسید جلوی شوهرش را بگیرد فقط با جیغ بلندی کمک خواسته بود و همین صدا دوستم را از خواب بیدار کرده بود و وقتی خود را در آن حالت دیده بود بسیار ناراحت شده و ترسیده بود. چیزی یادش نمی‌آمد و نمی‌دانست توضیح دهد چرا همچین کاری کرده است. خداروشکر این اتفاق دیگر برایش تکرار نشد و سال‌هاست که عاشقانه در کنار هم زندگی می کنند و دلیل آن چیزی جز حمله خواب رندم و شدید پاراسونیا نبود. خواب پریشی یا پاراسومنیا انواع مختلفی از کارهای عجیب غریب در خواب را در بر می‌گیرد که شامل حرف زدن در خواب، خندیدن در خواب، خوابیدن خیلی طولانی، تکان خوردن ناگهانی در خواب و بسیاری اختلالات دیگر است. اکثر ما ممکن است در زندگی حداقل یک بار هم شده یکی از این انواع خواب پریشی را تجربه کند. اما بعضی‌ها خصوصا در مقطعی از زندگی‌شان بیشتر گرفتار آن می‌‌شوند. خواب پریشی

خواب پریشی | تکان خوردن ناگهانی در خواب

پرش‌های هیپنیکی که نوعی اسپاسم عضلانی در خواب است سراغ بعضی افراد می‌آید که یکی از شایع‌ترین انواع اختلال خواب است. حدود ۷۰% ما گاهی دچار کشیدگی ناگهانی عضلات در خواب می‌شویم. پرش دست و پا در خواب گاهی بیشتر از یک شب برایمان اتفاق می‌افتد. این حرکات ممکن است با احساس سقوط کردن در خواب یا خالی شدن زیر پا در خواب همراه باشد. احتمال دارد احساس سقوط کردن در خواب ناشی از پاسخ سریع مغز به حرکت ناگهانی و اسپاسم عضلانی بدن باشد. در واقع ذهن سریع برای این حالت تصویرسازی می‌کند مثلا پله‌ای را جا انداختید یا زیر پایتان ناگهان خالی می‌شود. محققی از دانشگاه کلورادو دلیل پریدن دست و پا در خواب را این گونه بیان می‌کند. پرش‌های هیپنیکی، بازتاب برداشت غلط مغز به شل شدن عضلات قبل خواب است. این موضوع ممکن است پیشینه تاریخی نیز داشته باشد و بعد از تکامل انسان هنوز در مغز مانده باشد. با شروع خواب مغز وحشت می‌کند که مبادا انسان اولیه از درخت بیفتد. انسان اولیه روی درخت می خوابیده و به محض سقوط طعمه درندگان می‌شده است و با وجود تکامل یافتن انسان هنوز این مکانیسم دفاعی در بدن مانده است. به همین دلیل سعی کنید هنگام خالی شدن زیر پایتان در خواب نترسید و بدانید که خطری تهدیدتان نمی‌کند. پاراسومنیا

سندروم انفجار سر

سندروم انفجار سر در خواب هم نوعی از انواع خواب پریشی است. این مشکل بیشتر در افراد بالای ۵۰ سال رخ می‌دهد و ۱۰% جمعیت حداقل یکبار آن را تجربه کرده‌اند. عموما با صدای انفجار، شلیک گلوله و بسته شدن در به هم توصیف می‌شود. این اختلال شبیه ترکیدن چیزی در سر یا جایی در نزدیکی شماست ولی درد ندارد. گاهی بعضی‌ها نور شدیدی را هم می‌بینند. چیزی درست شبیه رعد و برق! تنها چیزی که باعث می‌شود باور کنید واقعا چیزی منفجر نشده دیدن اعضای خانه است که راحت خوابیده‌اند و هیچ صدایی از خواب بیدارشان نکرده است. با اینکه بی ضرر است ولی حسابی ترسناک و کلافه کننده است. تنها درمان آن این است که بیمار از نظر فکری این اطمینان را داشته باشد که انفجار سر در خواب کاملا بی خطر است.

فلج خواب (بختک)

وقتی بیدار می‌شوید و احساس می‌کنید که مرده‌اید! این توصیف اکثر بیمارهای دکتر مایکل براوس بنیانگذار انجمن پزشک خواب است. در فلج خواب ذهن بیدار می‌شود ولی عضلات هم چنان خواب هستند و احساس می‌کنید گیر افتاده‌اید. در مرحله خواب رِم REM یعنی همان مرحله‌ای که در آن خواب می بینیم بدن به نوعی فلج می‌شود. اگر این اتفاق نیفتد ممکن است با تکان دادن ماهیچه‌هایمان بخواهیم خوابمان را اجرا کنیم. بختک در مرزهای خواب رخ می‌دهد. یعنی نیمی از بدن بیدار و نیم دیگر خواب است. می‌خواهیم تکان بخوریم ولی نمی‌توانیم. همچنین هنگام بختک ممکن است احساس خفگی کنیم و خیلی بترسیم. درمان بختک چیست؟ هیچ درمان استانداردی برای فلج خواب وجود ندارد ولی بایستی خودمان را در این رابطه بیشتر آگاه کنیم تا کمتر بترسیم. بختک حدود ۱۵ ثانیه طول می‌کشد ولی به نظر خودمان بیشتر می‌آید. پاراسومنیا 1

وحشت شبانه

وحشت خواب یا وحشت شبانه بیشتر در کودکان رایج است. تخمین‌ها نشان می‌دهد که حدود ۴۰% کودکان هر از چند گاهی دچار اپیزودهای وحشت شبانه می‌شوند. خوشبختانه تنها درصد خیلی کمی از بزرگسالان دچار وحشت شبانه می شوند. کنترل کودکی که وحشت شبانه دارد سخت است. اگر مرد بالغی دچار وحشت خواب شود ممکن است برای خود و اطرافیانش خطرساز باشد. برخلاف بختک که در خواب رِم و زمانی که بدن فلج است رخ می‌دهد، وحشت شبانه در خواب انرِم سراغ کودک می‌آید و او برای محافظت از خود مکانیسمی در این مرحله ندارد. علائم وحشت شبانه جیغ زدن، گیجی واضح، بالا پایین بردن دست و پاها و گاهی راه رفتن در خواب است. معمولا وحشت خواب با رویا و تصویر خاصی همراه نیست و هنگام بیدار شدن، فرد چیزی یادش نمی‌آید. خوشبختانه با رسیدن به نوجوانی وحشت شبانه از بین می‌رود. اگر کودکتان معمولا دچار هراس شبانه می‌شود، به توصیه پزشکان ساعت و مدت زمان طول کشیدن هراس او را در دفترچه‌ای یادداشت کنید. این مشکل معمولا در ۲ ساعت اولیه خواب سراغ فرد رخ می‌دهد و بهتر است بعد از بدست آوردن الگوی وحشت شبانه او، وی را در ساعت نزدیک وحشت بیدار کنید. داروهای ضد اضطراب هم برای این اختلال مناسب است. اما اکثر والدین سعی می‌کنند تا جای ممکن به این گزینه روی نیاورند و اکثرا صبر می کنند تا با بزرگتر شدن اختلال وحشت شبانه هم رفع شود. خواب پریشی 1

سندروم زیبای خفته (کلاین لوین)

این اختلال خواب پریشی در سال ۲۰۰۵ به لیست پاراسومنیاها اضافه شد ولی احتمالا شما هم کسی را در اطرافیان نمی‌شناسید که سندروم کلاین لوین داشته باشد. مثلا در امریکا حدود ۲۰۰ نفر این بیماری را دارند. بر خلاف اسمش این بیماری در مردان شایع‌تر است و در نوجوانان بیشتر رخ می‌دهد و تقریبا نادرترین بیماری است که برای خودش انجمن KLS دارد. و اما سندروم کی ال اس چیست؟ کرختی، خستگی و خواب آلودگی و خوابیدن طولانی در طول روز است. افراد مبتلا حدود ۲۰ تا ۲۲ ساعت در شبانه روز می‌خوابند و فقط برای دستشویی رفتن و خوردن بیدار می‌شوند. اپیزودهای خواب طولانی ممکن است هفته‌ها و ماه‌ها طول بکشد و در یک دهه زندگی تا ۲۰ بار سراغ بیمار بیاید. زمان میانگین بین اولین اپیزود خواب طولانی و تشخیص آن ۴ سال طول می‌کشد. این اختلال را نباید با سندروم نوجوان تنبل اشتباه گرفت. خوشبختانه سندروم زیبای خفته نیاز به بستری شدن ندارد و تا سن ۳۰ سالگی برطرف می‌شود. سندروم زیبای خفته

راه رفتن در خواب

خواب گردی هر چند وقت یک بار سراغ ۵ تا ۱۰ درصد از بزرگسالان می‌رود. خواب رفتن کودکان رایج است. نیمی از کل کودکان نوپا و کودکان تا سنین نوجوانی در خواب راه می‌روند. بیشتر خواب گردی‌ها کوتاه است و ۲ تا ۳ دقیقه طول می‌کشد. اما گاهی طولانی می‌شود و فرد در آن رفتارهایی انجام می‌دهد که در حالت ناهوشیار نمی‌توان انجام داد مانند خوردن، لباس پوشیدن و حتی رانندگی در خواب! بنابراین چگونه می توانیم آن فعالیت های پیچیده را در خواب عمیق انجام دهیم؟ مطالعه علمی وضعیت خواب آور در اوایل قرن ۱۹ آغاز شد. متأسفانه، این مطالعه علمی بدون داده های زیاد بود زیرا هیچ کس نمی توانست آنچه را که در مغز اتفاق می افتد اندازه گیری کند. اکثر محققان اولیه به این نتیجه رسیدند که خوابگردی نتیجه خواب دیدن است، اگرچه اکنون می دانیم که اینگونه نیست. با اختراع الکتروآنسفالوگراف در سال ۱۹۲۴، علم بالاخره دریچه ای از فعالیت مغز را در اختیار ما داشت. مراحل خواب کشف و تقریباً به خواب رِم REM و خواب غیررِم NREM تقسیم شد. خواب رِم (حرکت سریع چشم) حالتی است که در آن خواب می‌بینیم. بیشتر خوابیدن در خواب انرِم است و خواب گردی هم معمولا در خواب انرِم رخ می‌دهد. برای درک این مفهوم به نحوه رانندگی کردن به سمت محل کار در مسیری که صدها بار رانندگی کرده اید فکر کنید. شما ممکن است کل راه را در حالی که به فکر چیزهای دیگری هستید که هیچ ارتباطی با فرایند رانندگی ندارند طی کنید. با این حال شما با خیال راحت به مقصد خود می رسید درحالی که اصلا حواستان به جزئیات رانندگی نبوده است. هنگام خواب گردی هم همین اتفاق می‌افتد و ممکن است در خواب بدون آگاهی اقدام به حرف زدن در خواب، آشپزی در خواب و رابطه جنسی در خواب کنید. همه آن‌ها فعالیت‌هایی هستند که مسیرهای عصبی شما برای آن به خوبی تثبیت شده است و می تواند در خواب فعال شود و بدون این که مناطق دیگر مغز شما در حالت آگاهی قرار گیرد رخ می‌دهد. غالبا راه رفتن کودک در خواب کوتاه است و فقط ۲ یا ۳ دقیقه طول می کشد. خانواده‌ها و همسران افراد خواب گرد رفته رفته یاد می‌گیرند که برقرار نکردن تماس چشمی و ارتباط برقرار نکردن نشانه خواب گردی است. غالباً خواب گرد را باید بدون اینکه از خواب بیدار شود به آرامی مجدداً به رختخواب هدایت کرد. اما اگر لازم باشد بیدارش کنیم، متخصصان توصیه می کنند برای بیدارکردن خواب گرد از سر و صدا استفاده کنید و از مداخله جسمی با خواب گرد خودداری کنید. اگر بخواهیم یک دفعه خواب گرد را بیدار کنیم ممکن است به ما حمله کند زیرا می‌ترسد و درصدد دفاع از خود برمی‌آید. اگر با کسی زندگی می‌کنید که زیاد خواب گردی می کند، سعی کنید اشیا تیز مانند چاقو را دور از دسترس قرار دهید. حواستان باشد راه روها و پله‌ها امن باشد و مانعی سر راه قرار نداشته باشد. صبح روز بعد به فرد بگویید که در خواب راه می‌رفته چون عموما این افراد اپیزودهای خواب گردی را فراموش می کنند. اما نترسید و نگران نباشید زیرا در اکثر موارد خواب گردی خطرناک نیست.

خندیدن در خواب

اصطلاح روانشناس برای خندیدن در خواب هیپنوژلی است. در روانپزشکی در نامه ای که از طرف یکی از همکاران فروید، سندور فرنسی به او ارسال شد، در مورد خندیدن در خواب سوال شده بود. اما از قرن گذشته، این موضوع توجه بسیار کمی را به خود جلب کرده است. احتمالاً به این دلیل که معمولاً خنده در خواب مشکل جدی پزشکی تشخیص داده نمی شود. خندیدن در خواب تا حد زیادی خوش خیم تلقی می شود. مانند صحبت کردن در خواب خندیدن در خواب هم ممکن است شریک زندگی شما را از خواب بیدار کند. اولین واکنش او ناراحتی به خاطر بدخواب شدن است. ممکن است از شما بپرسد که چه موضوع خنده داری است که ساعت ۲ نصفه شب نمی‌گذاری بخوابم؟ اما شما احتمالا نمی توانید به او جواب دهید و حتی اگر یادتان بیاید فکر می‌کنید خواب دیده‌اید.

بامزه ترین نوع‌ خنده در خواب

خنده نوزاد در خواب خیلی بانمک است. اما آیا نوزاد به خاطر فکر کردن به چیزی خنده دار یا جالب در خواب می‌خندد یا لبخند می‌زند؟ بسیاری از محققان فکر می کنند که چنین نیستند. آنها استدلال می کنند که کودک هیچ سطحی از تجربه زندگی را ندارد که به او این امکان را بدهد که در مورد هر چیزی خواب ببیند و خنده او به خاطر خواب‌های خنده دار نیست. روانشناس دیوید فالکس، که متخصص رویای کودکان است می گوید توانایی نوزاد در تجربه دنیای آگاهانه به معنای این نیست که می‌تواند آن تجربه را به رویا تبدیل کند. او معتقد است ما در سال های اول خود به هیچ وجه خواب نمی بینیم. با قبول این که نوزاد خواب نمی‌بیند، پس چه چیزی باعث لبخند زدن و خندیدن نوزاد در خواب می شود؟ متداول ترین دلیل این است که او تازه باد شکم خود را خالی کرده‌است. نوزادان در پاسخ به لذت آن لبخند می‌زنند و می خندند. احتمال دیگر این است که نوزاداز نظر ژنتیکی برای انجام واکنش‌های مفید برنامه ریزی شده است. لبخند و خنده تعامل مادر و کودک است، بنابراین این کار حتی در خواب نیز به نفع کودک است. تماشای لبخند در خواب کودک احساس خوشبختی و شادی زیادی به اطرافیان می‌دهد. خندیدن در خواب آیا شما هم از خواب پریشی رنج می‌برید؟ اگرچه بیشتر پاراسومنیاها خطرناک نیست اما با نگاهی به مغز حتی در حالت استراحت شگفت زده می‌شویم. ممکن است خودتان همسرتان یا یکی از اعضای خانواده به خواب گردی مبتلا باشد که با بالابردن آگاهی در این زمینه تا حدی زیادی قابل کنترل است. بنابراین دفعه بعد که همسرتان می‌خوابد و ساعت ۳ صبح در خواب حرف می‌زند، کودک نوپای شما مانند زامبی در پذیرایی قدم می‌زند یا فکر می‌کنید بمب در سرتان ترکیده است، فقط برای خودتان تکرار کنید که جای نگرانی نیست و این فقط خواب پریشی است. پیژامه امیدوارست خواب پریشی زودتر دست از سرتان بردارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

 طراحی سایت