منها
اختلالات خواب
یکی از دلایل رایج مراجعه به پزشکان متخصص خواب، شکایت بیماران از زمانی است که به تخت خواب می روند ولی نمی توانند به خوابند. متاسفانه اختلالات خواب در بین مردم در حال فراگیر شدن است. در حال حاضر تخمین زده میشود که حدود یک چهارم بزرگسالان به طور منظم به خواب نمیروند و نمیتوانند به میزان کافی به خوابند. این بیماری (Sleep disorder) مانند زیاد یا کم خوابیدن، پریدن از خواب، نرفتن به مرحله خواب عمیق و سخت به خواب رفتن است. این اختلالات می‌تواند ناشی از بیماریهای روانپزشکی مانند اضطراب، بیماریهای سیستم تنفسی (خرناس)، یا به عنوان نوعی بیماری سالمندان باشد. یکی از دلایل اصلی این اختلال می تواند مربوط به بیماریهایی از قبیل افسردگی یا اضطراب باشد. برخی از مردم با این اختلال متولد می شوند و برخی دیگر با عدم رعایت بهداشت خواب مانند نداشتن ساعات مشخص خواب و یا استفاده از وسایل الکترونیکی در ساعات پایانی شب باعث رشد و توسعه این بیماری می شوند.

در پیژامه، ما این بیماری را بر اساس طبقه بندی بین المللی به شش دسته اصلی تقسیم می کنیم که عبارتند از:

  • بی خوابی یا اینسومنیا

  • اختلالات ریتم چرخه خواب و بیداری

  • پرخوابی یا هایپرسومنیا

  • خواب پریشی یا پاراسومنیا

  • اختلالات حرکتی مرتبط با خواب

  • اختلالات تنفسی مرتبط با خواب

در ادامه برای یادگیری بیشتر در رابطه با این موضوع مهم به بررسی چگونگی تشخیص این بیماری و خطرات بی توجهی و عدم درمان آن خواهیم پرداخت.
بی خوابی یا اینسومنیا
یکی از شایع ترین اختلالات رایج در بزرگسالان بی خوابی یا اینسومنیا است؛ در توصیف کلی این اختلال می توان به حالت ماندن در لحظه خواب اشاره کرد.

اثرات یک شب خواب کوتاه و ناکافی، به سرعت در روز پس از آن مشخص می شود؛ این آثار عبارتند از:

  • مشکل تمرکز
  • کج خلقی
  • پرخاشگری
  • عدم حفظ تعادل
زمانی که فردی به اختلال خواب بی خوابی مبتلا می شود، هر شب خواب کوتاهی را تجربه خواهد کرد، در نتیجه آثار محرومیت از یک خواب کافی تا سالها همراه او خواهد بود. این آثار در تمام بخش های زندگی روزمره اش نفوذ خواهد کرد و باعث از هم گسیختگی آن خواهد شد؛ لازم به ذکر است که اثرات اختلال خواب با گذشت زمان نیز تشدید خواهد شد. محرومیت از خواب که ناشی از بی خوابی است، می تواند تاثیر منفی روی عملکرد فرد در مدرسه یا محیط کار را داشته باشد و خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش دهد. از منظر سلامت عاطفی و احساسی، به دلیل تغییرات شدید خلق و خو و عدم انگیزه، ممکن است فرد به افسردگی و مصرف مواد مخدر مبتلا شود. در نهایت، محرومیت شدید خواب (بیخوابی) می تواند فرد را با مشکلات جدی در سلامت جسمی مانند چاقی، دیابت و بیماری های قلبی و عروقی روبرو کند. بی خوابی های گاه به گاه که بسته به زمان یا موقعیت پیش می آید که می تواند از چند روز تا چند ماه به طول بیانجامد. از هر 5 نفر یک نفر به این نوع اختلال (بیخوابی) دچار است.

هنگامی که این علائم در مدت شش ماه یا بیشتر ادامه پیدا کند، به عنوان اختلال مزمن تشخیص داده می شود.

بعضی اوقات، بی خوابی ناشی از کمبود بهداشت خواب است؛ در این موارد، بهبود بی خوابی عملی ساده است، به این ترتیب می توان با تغییر در شیوه زندگی مثلا با انجام تمرینات ورزشی در ساعات اولیه روز، اجتناب از مصرف کافئین و عدم استفاده از وسایل الکترونیکی در شب این اختلال را درمان کرد. در اغلب موارد، بی خوابی نشانه ای از بیماری های دیگر است؛ مانند اختلال در سلامت روانی، مشکلات جسمانی و یا حتی یکی از انواع دیگر اختلالات. در این موارد، شروع به درمان بیماری و یا اختلال باعث بهبود سلامت خواب و افزایش کیفیت آن خواهد شد. درمان این اختلال ممکن است با روش هایی ترکیبی همچون درمان های شناختی-رفتاری، تغییر سبک زندگی و استفاده از تسهیل گر خواب باشد.

مقالات مربوط به بی خوابی

اختلالات ریتم چرخه خواب و بیداری
اختلالات ریتم چرخه خواب و بیداری مربوط به افرادیست که در ساعاتی به غیر از ساعات طبیعی می خوابند و یا بیدار می شوند. یک ریتم خواب شبانه سالم معمولا از الگوی چرخشی شب و روز پیروی می کند به این گونه که: ما به صورت معمول زمانی که خورشید طلوع میکند از خواب بر می خیزیم و به کار روزانه خود مشغول می شویم و زمانی که خورشید غروب می کند و نور جای خود را به تاریکی می دهد برای خواب آماده می شویم و به خواب می رویم. اما ریتم فعالیت روزانه شما خیلی پر قدرت تر از الگوهای خواب معمول است؛ موارد تاثیر گذاری بر این ریتم وجود دارد از جمله:
  • میزان و سطح هورمون های بدن
  • درجه حرارت بدن
  • و اشتها
هنگامی که افراد ریتم شبانه روزی غیر عادی دارند، این ریتم کیفیت زندگی آنها را مختل می کند. این افراد با بیدار شدن و خوابیدن در زمان های معمول مشکل دارند، سطح انرژی آنها با افراد عادی در زمان های مختلف متفاوت است و معمولا تمرکز در طول روز برایشان دشوار است. به طور مثال شایع ترین اختلالات ریتم چرخه خواب و بیداری برای کسانی اتفاق میافتد، که فرد به سرعت از یک منطقه زمانی به منطقه زمانی دیگری جا به جا می شود. این جا به جایی شب و روز در مناطق زمانی متفاوت (jet lag) باعث ایجاد اختلال موقت (معمولا چند روز) در خواب فرد می گردد. زندگی با اختلال ریتم شبانه روز دقیقا شبیه به پدیده بالاست، همانند این که فرد دائما در حال جا به جایی است. ریشه این اختلال میتواند در نوع سبک زندگی شما باشد، مثلا کسانی که شب کار هستند و یا در محیط های فاقد نور طبیعی خورشید کار می کنند ( محیط های بسته ای که بدن در آن امکان دریافت نور خورشید را ندارد) ممکن است به این نوع اختلال دچار شوند. برخی افراد نیز ممکن است به صورت مادرزاد دچار اختلالات ریتم چرخه خواب و بیداری باشند، مانند کسانی که نابینا هستند و یا از اختلالات بینایی رنج میبرند. از آنجایی که این افراد در درک نور مشکل دارند اغلب در معرض این اختلال هستند. اختلال ریتم چرخه خواب و بیداری به طور معمول با استفاده از ترکیبی از ملاتونین و نور درمانی ، درمان می شود. نور درمانی به این شکل صورت می گیرد که فرد مبتلا به اختلال را هر روز به مدت مشخصی در مقابل یک منبع نور مخصوص قرار می دهند، تا بدن فرد دوباره به حالت طبیعی خود باز گردد.

مقالات مربوط به ریتم چرخه خواب و بیداری

پرخوابی یا هایپرسومنیا
ساده ترین تعریف برای پر خوابی را میتوان این گونه بیان کرد؛ پرخوابی یا هایپرسومنیا کاملا مخالف بی خوابی یا اینسومنیا است. برخلاف افراد مبتلا به اینسومنیا که همیشه از کمبود خواب رنج میبرند، افراد مبتلا به هایپرسومنیا (پر خوابی) معمولا بیش از حد معمول می خوابند (9 ساعت یا بیشتر) و پس از این میزان خواب نیز باز هم احساس شادابی و سرحالی را نخواهند داشت. این فراد معمولا صبح ها به سختی از خواب بیدار میشوند و در طول روز احساس سستی و بی حالی می کنند. خواب زیاد در طول روز علاوه بر پرخوابی می تواند دلایل دیگری نیز داشته باشد (مانند آپنه خواب). از نظر محققان و پزشکان هایپرسومنیا یا پرخوابی با دیگر اختلالات خواب متفاوت است. خواب آلودگی فرد در طول روز زمان ابتلا به این اختلال مستقل از اختلال ریتم چرخه خواب بیداری است؛ پزشکان هنوز دلایل ابتلا به این اختلال را نمی دانند. یکی دیگر از انواع پرخوابی یا هایپرسومنیا نارکولپسی است. این اختلال نادر به دو صورت متمایز در طول عمر یک انسان ممکن است خود را نمایش دهد. هر دو نوع این اختلال با خواب آلودگی بیش از حد معمول در طول روز نمایان میشوند، اما یکی از این اختلال ها همراه با حملات ناگهانی خواب در طول روز، توهم خواب و فلج خواب همراه است. نارکولپسی یک اختلال عصبی ناشی از اختلالات نورونی مغز است و هنوز درمانی برای آن وجود ندارد. بیماران مبتلا به نارکولپسی معمولا از داروهایی مانند ریتالین و SSRI برای مدیریت این اختلال استفاده می کنند. سایر افراد مبتلا به اختلال پرخوابی یا هایپرسومنیا ممکن است از محرک های شناختی-رفتاری، نور درمانی و تغییر در سبک زندگی استفاده کنند.

مقالات مربوط به پرخوابی یا هایپرسومنیا

پاراسومنیا یا خواب پریشی
پاراسومنیا، خواب پریشی یا همان کژ خوابی یک نوع رفتار غیر طبیعی است، که در زمان انتقال بین مراحل مختلف خواب اتفاق میافتد.

این اختلال معمولا در دو حالت اتفاق میافتد:

  1. زمان بیدار شدن از خواب و به خواب رفتن
  2. بین REM (خواب با حرکات سریع چشم) و nREM (بدون حرکات سریع چشم)

انواع شایع خواب پریشی عبارتند از :

  • اختلال رفتاری REM، تکان خوردن و ناله کردن شدید در خواب رم
  • فلج خواب، در این نوع اختلال خواب هوشیار هستید ولی نمی توانید بیدار شوید یا خوابتان برود
  • راه رفتن در خواب، در این نوع اختلال خواب که در مرحله خواب nREM و در نیمه اول شب رخ می دهد، ممکن است بایستید یا حتی راه بروید
  • سندرم انفجار سر، در این نوع اختلال خواب افراد موقع به خواب رفتن یا بیدار شدن با شنیدن صدای بلند و شدیدی مثل رعد و برق از خواب می پرند
  • هراس شبانه،  اختلال خوابی که افراد ناگهان از خواب می پرند و می نشینند، جیغ می زنند و دچار وحشت زدگی در خواب می شوند که در فاز انتقال از خواب رم تا خواب انرم اتفاق می افتد
متخصصین خواب بر این باورند که تقریباً 66% بزرگسالان در برحه ای از زندگی شان خواب پریشی را تجربه می کنند. البته بعضی از انواع  پاراسومنیا مانند شب ادراری و راه رفتن در خواب از جمله اختلالات خواب کودکان به حساب می‌آید که با افزایش سن آنها برطرف خواهد شد، اما برخی اختلالات دیگر خواب مانند اختلالات رفتاری خواب رم، ممکن است در طول زندگی به راحتی دست از سر شما بر ندارد البته دیگر مشکلات خواب مانند سندروم انفجار سر و فلج خواب ممکن است هر از گاهی گذرا به سراغ شما بیاید. چون بیشتر افراد به راحتی تجربه های ناخوشایندشان در طول خواب را به یاد نمی‌آورند، درمان و تشخیص بی‌خوابی‌ ها فرایند چندان آسانی نخواهد بود و عموماً سایر افراد خانواده متوجه علائم بدخوابی شما خواهند شد.

مقالات مربوط به خواب پریشی یا پاراسومنیا

تشخیص اختلال خواب
با اینکه مشکلات تنفسی در خواب رخ می‌دهند تشخیص اختلال خواب ناشی از آن چندان هم سخت نیست. بیماران و متخصصین سلامت با بهره‌گیری از ابزارهای متنوعی برای شناسایی، تشخیص و نمایش مشکلات خواب به رفع اختلالات خواب می‌‌پردازند. اولین گام در تشخیص مشکلات خواب درست زمانی است که شما شک می‌کنید که شب قبل خواب سالمی نداشته اید. به طور مثال اگر شب‌ها به سختی خوابتان می‌برد و یا مدام از خواب می‌پرید و یا در طول روز دائماً احساس خستگی می‌‌کنید، پس حتما باید دنبال درمان آن باشید. همچنین ممکن است یکی از اعضای خانواده یا شریکتان به شما به خاطر مشکلات خوابتان تذکر دهد. مثلاً از تکان خوردن‌های شما در خواب گله کند یا خروپف‌ هایتان کلافه اش کرده باشد. معمولاً والدین به خوبی متوجه مشکلات خواب کودک شان مانند وحشت شبانه در خواب می‌شوند. معمولاً با مراجعه به پزشک برای درمان بی خوابی، از شما خواسته می‌شود تا دفترچه ای تهیه کنید و برای چند هفته اتفاقاتی که در خواب برایتان رخ می‌دهد را ثبت کنید. دکتر از شما راجع به بهداشت خواب تان سوال خواهد کرد و در نهایت اگر متوجه مورد غیرعادی در فرایند خوابتان شود شما را به کلینیک خواب ارجاع خواهد داد تا با متخصص خواب در مورد اختلالات خواب خود مشورت کنید. دانشمندان و تکنسین‌های علم خواب، برای تشخیص علت بی خوابی شما آزمایش‌ هایی از جمله تست خواب یا همان پلی سومنوگرام را انجام می‌دهند، به طوری که از شما خواسته می‌شود تا یک شب در کیلینیک خواب بخوابید تا امواج مغزی، ضربان قلب و سایر علائم تان به دقت بررسی شود. از دیگر تست‌های کلینیک خواب، تست خواب آلودگی در طول روز (MSLT) است، که نشان می‌دهد شما چقدر سریع خوابتان می‌برد. با این تست متخصص خواب قادر است بیماری‌های خواب مانند حمله خواب یا نارکولوپسی، پرخوابی یا هایپرسومنیا و اختلالات حرکتی و تنفسی خواب را تشخیص دهد.

مقالات مربوط به تشخیص اختلال خواب

 
خطرات اختلال خواب و ریسک‌ها
خطرات اختلال خواب در همه جای دنیا زندگی حدود 25 تا 35 درصد افراد را تحت تاثیر قرار داده است و  در نرخ مرگ و میر و ناتوانی ها تاثیرگذار است. مشکلات روانی در افراد یکی از شایع‌ ترین دلایل اختلال بی‌ خوابی (اینسومنیا) است. البته خطرات اختلال خواب طیف وسیعی دارد اما عموماً بی خوابی و پرخوابی از نشانه‌های مشکلات روحی افراد است. دانشمندان دریافته اند که باورهای غلط در مورد خواب ممکن است حتی احتمال خودکشی را بالا ببرد. پس وقت آن رسیده تا تفکرات اشتباهی مانند درمان ناپذیری مشکلات بدخوابی و بی خوابی را کنار بگذارید و با کمک پیژامه بر این مشکل خود غلبه کنید.

خطرناک‌ترین عوارض اختلال خواب چیست؟

این بستگی به تعریف ما از خطر دارد. اختلال رفتاری رم (REM) می‌تواند برای افراد مبتلا به آن خطرناک باشد اما افراد معدودی به آن مبتلا هستند در حالی که آپنه یا وقفه تنفسی در خواب متداول‌تر است و می‌تواند منجر به اختلالات شناختی خفیف و مرگ زودرس شود. شدت بیماری وقفه تنفسی بین بیماران مختلف بسته به وزن آن‌ها می‌تواند بسیار متفاوت باشد و هر سال شدت آن بیشتر شود. وقفه تنفسی در خواب یا همان آپنه خواب ممکن است در مواردی منجر به مرگ شود که در خیلی موارد به اشتباه علت مرگ حمله قلبی گزارش می‌شود. بیماری‌های مزمن بسیار زیرکانه عمل می‌کنند، پس اگر در حین خواب مشکلات تنفسی دارید، حتماً آن را جدی بگیرید. ممکن است مرگ ناشی از وقفه تنفسی در خواب مستقیماً در گواهی فوت کسی درج نشود ولی قطعاً کمبود اکسیژن خون در خواب می‌تواند شدیداً عملکرد بدن را تحت تاثیر قرار دهد. تحقیقان اخیر نشان می‌دهد که مرگ و میر در سنین بین 40 تا 70 سال ناشی از مشکلات تنفسی در خواب آمار بالایی دارد. خواب کوتاه و خواب طولانی هر دو همبستگی آماری زیادی با احتمال مرگ دارد و این دو ارتباط و تعامل نسبتاً پیچیده‌ای با یکدیگر دارند. لازم به ذکر است که هنوز هم رازها و ندانسته‌های بسیاری در حوزه خواب وجود دارد.

تحلیل نتایج خطرات اختلال خواب

تحلیل نتایج آزمایش خون افراد مبتلا به بی‌خوابی نشان می‌دهد که خواب کوتاه لحظه‌ای منجر به افزایش پروتئین واکنشی سی در بدن می‌شود که از نشانگرهای بیماری‌های قلبی و عروقی است. کوتاه بودن خواب ارتباط مستقیمی با ذخیره چربی و چاقی مفرط افراد دارد. بی خوابی  قدرت درک و شناخت را پایین می‌آورد و منجر به تصمیم گیری‌های اشتباه شده و سرعت عکس المعل افراد را کم می‌کند. این کاهش عکس العمل‌های مغزی و قدرت تفکر، احتمالاً خطرناک‌ترین نتیجه بی‌خوابی باشد. در واقع آسیب اصلی از بی خوابی شبانه منجر نمی‌شود، بلکه خواب آلودگی طول روز است که به مغز شما آسیب می‌زند. ممکن است افراد  با خواب آلودگی رانندگی کنند و باعث تصادف و مرگ شود. علاوه بر این خواب آلودگی بهره وری در محیط کار را کم خواهد کرد. شاید کم خوابی خطر عظیمی برای بشریت نباشد ولی قطعاً در کل اختلالات خواب و خطرات اختلال خواب کیفیت زندگی شما را پایین می‌آورد و زندگی با خواب آلودگی لذت چندانی ندارد.
 طراحی سایت